Transparantie en toezicht

Het is essentieel om de kwaliteit van zorg en de verschillen in kwaliteit zichtbaar te maken, aangezien keuzevrijheid voor de patiënt de kern van het nieuwe zorgstelsel vormt. Zorginstellingen en zorgverzekeraars onderhandelen niet alleen over prijs maar ook over kwaliteit. Hiervoor is vergelijkbare en betrouwbare kwaliteitsinformatie nodig. Om de benodigde transparantie in de zorgmarkt te realiseren is in opdracht van het ministerie van VWS het sectorbrede programma Zichtbare Zorg opgericht.

In dit kader hebben NVZ,  NFU, OMS, V&VN, Consumentenbond, NPCF,  ZN en IGZ zich in 2007 -onder voorzitterschap van VWS- verenigd in de zogeheten Stuurgroep Zichtbare Zorg Ziekenhuizen en samenwerkingsafspraken gemaakt over het ontwikkelen van kwaliteitsinformatie voor de medisch-specialistische zorg. De OMS vertegenwoordigt in de stuurgroep de wetenschappelijke verenigingen.

Zichtbare Zorg Ziekenhuizen had aanvankelijk als doelstelling om in 2012  voor 80 aandoeningen te beschikken over betrouwbare kwaliteitsinformatie. Hiervoor zouden beperkte indicatorensets ontwikkeld worden in multidisciplinaire werkgroepen. In deze werkgroepen participeerden afgevaardigden van alle betrokken wetenschappelijke verenigingen.

In 3 opeenvolgende tranches zijn hiervoor ontwikkeltrajecten gestart en zijn vele indicatorensets opgeleverd. In de eerste tranche zijn 10 indicatorensets ontwikkeld, in de tweede tranche 14 en in de derde tranche 21. De in de werkgroepen ontwikkelde indicatorensets werden ter autorisatie voorgelegd aan de wetenschappelijke verenigingen voorafgaand aan vaststelling in de stuurgroep.

De doelstelling stond een zorgvuldig ontwikkelingsproces echter in de weg en activiteiten werden ondergeschikt gemaakt aan het behalen van de doelstelling. Het tempo was te hoog en het bleek geen goede keuze om in één programma indicatoren voor verschillende doelen (keuze-informatie voor patiënten, zorginkoop informatie voor zorgverzekeraars, verbeterinformatie voor professionals en verantwoordingsinformatie voor zorgaanbieders) te willen ontwikkelen. Stuurgroeppartijen hebben zich beraden over voortgang en eind 2010 heeft een koerswijziging plaatsgevonden.

Op verzoek van ZN, NPCF en Consumentenbond is er in de ‘nieuwe koers’ voor gekozen informatie te ontwikkelen voor keuze en inkoop. De informatiebehoefte  van genoemde partijen was tweeledig. Enerzijds het inzichtelijk krijgen van volume en praktijkvariatie en anderzijds indicatorensets voor 7 nieuwe onderwerpen. De gegevens voor volume en praktijkvariatie worden zoveel mogelijk uit Vektis gehaald waardoor inspanningen van wetenschappelijke verenigingen beperkt kan blijven. Na consultatie van alle stuurgroeppartijen zijn eind 2011 43 (door)ontwikkelde indicatorensets vastgesteld die in 2012 in de ziekenhuizen worden uitgevraagd.

Het programma Zichtbare Zorg loopt in 2012 af. VWS stelt geen geld meer beschikbaar voor het traject en vanaf 2013 gaat het Kwaliteitsinstituut zich onder meer richten op het beschikbaar komen van kwaliteitsinformatie.

ZN, NPCF en Consumentenbond hebben aangegeven op eigen kracht kwaliteitsinformatie te gaan verzamelen. Daarvoor gaan ze primair gebruik maken van reeds beschikbare informatiebronnen (zoals Vektis, CQ-index en PROM’s). Daarnaast hebben zij behoefte aan medisch inhoudelijke informatie die zij zouden willen ontsluiten uit kwaliteitsregistraties. 2012 zal in het teken staan van samenwerkingsafspraken hieromtrent.